|
|
Bosanskohercegovački naučnici iz zemlje i
svijeta okupljeni na svom prvom kongresu u Sarajevu, motivirani željom da
pomognu razvoju Bosne i Hercegovine, osjećajući odgovornost za
prosperitet domovine, uvjereni da naši ljudi, posebno mladi, imaju sve
pretpostavke da usvoje i primjene vrhunska znanja i naučna dostignuća,
za dobrobit svih naroda koji žive u Bosni i Hercegovini, donose slijedeću
Deklaraciju
1. Kongres Bosanskohercegovačkih naučnika iz
zemlje i svijeta je
• iskazao duboko uvjerenje da je proces uključivanja
BiH u euroatlantske integracije jedino moguć ako se ona razvija kao društvo
bazirano na znanju i drugim vrijednostima.
Pošto je opšta klima u našoj zemlji takva da se ne prepoznaje to
opredjeljenje, želimo da puteve i načine razvoja opšteprihvaćene u
cijelom svijetu, sistematskom i energičnom akcijom najumnijih ljudi u
zemlji i našoj naučnoj dijaspori, integriramo u politiku razvoja;
• potvrdio da se privredni i društveni razvoj Bosne i
Hercegovine može realno obezbjediti samo izgradnjom nove, otvorene i međunarodno
konkurentne privrede Bosne i Hercegovine, koja samo kao takva može učestvovati
u procesima globalizacije;
• pokazao da naša zemlja ima potencijal koji je osnovna
pretpostavka za naprijed navedeni cilj, a to su nadareni i sposobni ljudi,
posebno mladi, koji su naš najmanje iskorišten a potencijalno najvrijedniji
resurs;
• upozorio da se granice Evropske Unije ubrzano približavaju
Bosni i Hercegovini, te da je potrebno BiH javnost upoznati sa sadržajem,
motivima i provedbom evropskih integracija.
• naglasio da je znanje kao nematerijalni proizvod postalo
najdragocjenija roba i da je prepoznavanje i priznavanje naučnih zbivanja
na globalnom planu postalo mjera svijesti i odgovornosti za vlastitu sudbinu.
2. Znanje je osnovni resurs 21. vijeka i sa trećom
tehnološkom revolucijom koja je na sceni ovisnost
o znanju je pitanje budućnosti,
pa se stoga samo razvijena Bosna i Hercegovina, sa univerzitetima integriranim u
evropski i svjetski univerzitetski prostor kao i međunarodno integriranim
naučnoistraživačkim radom, može održati u okruženju oštre
konkurencije na tržištu roba i usluga. Samo takva Bosna i Hercegovina može
postati subjekt, a ne objekt na međunarodnoj sceni.
3. Uloga humanističkih i društvenih nauka je da
reafirmiraju autentični, u civilizacijskom smislu dragocjeni
multilateralizam bosanskohercegovačkog društva, koji je dramatično
ugrožen nedavnom agresijom, kao i anahronostima u pravno-političkoj,
ekonomsko-socijalnoj, obrazovno-naučnoj, zdravstvenoj, kulturno-sportskoj i
drugim postratnim rekonstitucijama u Bosni i Hercegovini. Intelektualci nemaju
pravo na inertnost i šutnju, pogotovo dok nam nekompetentne osobe iz zemlje i
inozemstva artikuliraju ustavni sistem, ekonomsku tranziciju, informativnu
djelatnost, sistem obrazovanja, zdravstvo i druge društveno relevantne oblasti.
Uloga humanističkih i društvenih nauka je da razvijaju i afirmiraju
vlastite, kao i najbolje kulturno-civilizacijske tekovine drugih naroda
koje daju smisao i dignitet ljudskom životu.
4. Nauka treba biti u službi čovjeka i zbog toga
stalno izložena sudu javnosti te istovremeno biti vrednovana po svjetski
priznatim standardima i kao takva može doprinijeti uključivanju BH u
globalne tokove.
5. Pošto je naša zemlja talac onih koji ne razumiju suštinu
razvoja, posebno naglašavamo odgovornost svih relevantnih političkih
faktora prema razvojnim procesima. Sve najave boljeg sutra, bez razumijevanja i
podrške jedino mogućim razvojnim procesima koji su opšteprihvaćeni u
svijetu, su neodgovorne i u realnosti neutemeljene. Neophodno je izgraditi
svijest da je jedino ulaganje u razvoj put izlaska iz siromaštva.
6. Svjesni dramatičnosti zbivanja u
naučnoj politici u BiH i neprepoznavanja izazova razvojnih procesa, ali
duboko vjerujući da se sinhronizovanom akcijom znanja i politike mogu
pokrenuti razvojni procesi stvaranja društva blagostanja srećnog života
za sve u Bosni i Hercegovini, pozivamo:
• Bosanskohercegovačke naučnike i istraživače
u zemlji i ustanove u kojima rade da:
- prihvate principe i kriterije razvoja nauke u svijetu i
rade na dostizanju najviših svjetskih standarda razvijajući međunarodnu
naučnu saradnju koja je i uslov i korektiv uspješnosti istraživačkih
napora.
- u saradnji sa našim naučnicima u
svijetu razvijaju nauku, tehnologiju i afirmaciju našeg identiteta, kao i da
stalno šire mrežu saradnje.
• Bosanskohercegovačke naučnike i istraživače
u inostranstvu da:
- u saradnji sa našim naučnicima u Bosni i Hercegovini
predlažu i realiziraju naučne i razvojne projekte koji se finansiraju iz
međunarodnih fondova,
- pomažu što većem broju naših magistranata i
doktoranata da svoje studije završe u svijetu na prestižnim univerzitetima i
vrate se u zemlju gdje su najpotrebniji,
- da afirmiraju bogatu kulturnu baštinu Bosne i Hercegovine
u svijetu,
- da pomažu razmjenu naših naučnika, studenata i
istraživača sa renomiranim univerzitetima i drugim institucijama.
• Bosanskohercegovačke institucije i sve političke
instance da:
- Donošenjem zakonskih propisa obezbjede sistemske
pretpostavke da se naučnoistraživački rad finansira na način i u
kapacitetu kako je to uobičajeno u razvijenom svijetu,
- Da usvoje Strategiju naučno-tehnološkog razvoja
Bosne i Hercegovine kao temeljni dokument i garant sveukupnog društvenog
razvoja. Studija «Strategija naučno-tehnološkog razvoja
Bosne i Hercegovine» je za Bosnu i Hercegovinu dokument od sudbonosnog značaja.
Njeno usvajanje na nivou države kao i plan njenog provođenja koji ona sadrži,
bi konačno pokrenulo procese opšteg društvenog i privrednog razvoja.
- Da racionaliziraju sistem visokog obrazovanja i nauke na
način da se na nivou države obrazuju ministarstva visokog obrazovanja kao
i nauke i tehnologije. Da bi se omogućio potpun doprinos akademske
dijaspore BiH potrebno je maksimalno skratiti i pojednostaviti proces
nostrifikacije diploma i magistarskih i doktorskih zvanja sa akreditovanih
stranih institucija.
- Da osnuju agenciju za međunarodnu naučnu,
kulturnu i sportsku saradnju koji će obezbjediti stalni rast u području
zajedničkih projekata i ukupne uvezanosti na polju međunarodne
saradnje i putem informacionih tehnologija tu saradnju učini potpuno
otvorenom prema javnosti.
Niti jedna politika ne može ostvariti prepoznatljiv razvoj bez
stavljanja nauke i tehnologije u sam vrh prioriteta, niti ljudi od znanja i
nauke mogu bez vizionarske politike preuzeti razvojnu ulogu i odgovornost za
budućnost zemlje.
Mi, naučnici i istraživači iz BiH i dijaspore, svečano se obavezujemo da ćemo raditi na ostvarenju ciljeva iz Deklaracije, razvijati našu zemlju kao društvo bazirano na znanju, a na temeljima nauke, kulture i moderne demokratije, kako bi ona postala zemlja blagostanja za sve njene građane.
|
|
