Piše: Džana MUJADŽIĆ (Pariz)
Mlada Banjalučanka Sabina Vajraca, što više od decenije boravi u New
Yorku, gdje je završila studij režije, nedavno je u Klubu bosansko-američkog
prijateljstva američke metropole, predstavila svoj prvi dokumentarni film
pod nazivom „Na put kući u tuđinu“.
Ovaj 65 minutno djelo, krišom snimljeno u ratnoj Banja Luci i mnogim dijelovima sjeverno-zapadne Bosne, je najprije, priča o današnjem gradu kojeg autoricina porodica, što nastoji povratiti oteta dobra - više ne prepoznaje! Grad na Vrbasu gdje je mlada žena provela djetinjstvo i prvu mladost, hodajući po baštama sa najljepšim ružama na svijetu, začinjen opojnim mirisom lipa, je izgubio sav šarm i ljepotu koja je plijenila i privlačila. Umjetnost postojanja nije više njegova! Samo preživljavanje osoba koje ne poznaju ugođaj gradova, ljudi i žena drugih navika, ideja i htijenja. Naravno, dio materijala snimljenog u ratu, jasno pokazuje zlodjela okupatora, istjerivanja, pljačke, mučenja, proganjanja, ubijanja...
Sam po sebi film je neprocjenjivo svjedočanstvo o stradanjima bošnjačkog i, donekle, katoličkog stanovništva. Sabina Vajraca je zabilježila i svjedočenja svog oca Emira, koji je cijeli rat proveo u gradu te bio sudionik - strašnih događaja. Sa radnom obavezom na jednom groblju, zapamtio je gdje su zakopani brojni građani s oznakom „NN“. Inače, naša sunarodnica je aktivna članica njujorkškog Lincoln Center Directors Lab. Sarađivala je sa Jimom Helsingerom, Rebeccom Holdernes i Suse Dibble ali i sa Zlatkom Vitezom, Mirom Gavranom, Krešimirom Dolančićem. Svoj dokumentarac s engleskim nazivom „Back to Bosnia“ uvršten je i prikazan na ovogodisnjem „The Amnesty Internationalžs Film Festivalu“ čovjekovih prava u Amsterdamu i na drugom, njujorkškom Festivalu bosansko- hercegovačkog filma /BHFF/. Naša rediteljica, što se danas usavršava na čuvenom Univerzitetu „Colombia“, ostvarila je prvo filmsko djelo uz svesrdnu pomoć Amerikanke - Alison Hanson.
Obaviješteni smo da je za djelo zainteresiran i organizacioni odbor pariškog Festivala realnog i dokumentarnog filma /Festival du Cinéma du Réel/, čije će se 28 izdanje održati slijedećeg marta, u popularnom Beaubourgu, kako Parižani, od milja, nazivaju čuveni kulturni Centar „Georges Pompidou“. Ovaj Festival je, sve četiri ratne godine, prikazivao naše filmove u posebnoj sekciji „Pogled na Bosnu“!
Izvor/Source: 'NUR'